PAKIET PRZEWOZOWY czyli nowa ustawa o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów

PAKIET PRZEWOZOWY

czyli nowa ustawa o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów

 

W październiku 2016 r. Wiceminister Finansów Wiesław Jasiński zapowiedział przyśpieszenie prac nad projektem nowej ustawy o systemie monitorowania drogowego transportu towarów. Według pierwotnych założeń, ustawa miała wejść w życie w styczniu 2017 r. Proces legislacyjny został wydłużony i według aktualnego stanu, w dniu 10 lutego 2017 r. zakończono prace na etapie III czytania w Sejmie. Ustawa została przekazana do Marszałka Senatu, a następnie trafi do podpisu do Prezydenta.  

Uzasadnieniem wprowadzenia dodatkowych regulacji są zagrożenia wynikające z nieprawidłowości i nielegalności działalności w szczególności w zakresie obrotu paliwami ciekłymi, alkoholem skażonym oraz suszem tytoniowym. Ideą zmian w obowiązujących przepisach jest w ocenie Ministerstwa Finansów konieczność uszczelnienia systemu podatkowego oraz zmniejszenia skali oszustw podatkowych (wyłudzenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego), co dotyczy głównie tzw. branży paliwowej oraz handlu alkoholem etylowym.


Według założeń, ustawa powinna wejść w życie 1 marca 2017 r.

 

Jakie towary będą podlegały zgłoszeniu 

Systemem monitorowania objęty zostanie przewóz między innymi:

1.       paliw ciekłych: m.in. paliwa silnikowe, oleje opałowe, oleje napędowe, oleje smarowe.

2.       preparaty smarowe, środki przeciwstukowe, rozpuszczalniki i rozcieńczalniki,

3.       biodiesel,

4.       odpady niebezpieczne,

5.       alkohol etylowy całkowicie skażony,

6.       susz tytoniowy. 

Ponadto ustawa zakłada [art. 3 ust. 2 pkt 5], że systemem monitorowania może zostać również objęty przewóz towarów innych, niewymienionych w ustawie, ale wobec których zachodzi uzasadnione prawdopodobieństwo wystąpienia naruszeń przepisów podatkowych tj. w zakresie zapłaty danin publicznych związanych z przewozem. 

Ustawa zakłada, że nieobjęte monitoringiem będą tak zwane przesunięcia międzymagazynowe [MM] tj. dokonywane pomiędzy magazynami należącymi do tego samego podmiotu. Chodzi zatem o czynności nieobjęte obowiązkiem podatkowym w zakresie podatku od towarów i usług [vat]. Należy przy tym pamiętać o konieczności wystawienia przez nadawcę dokumentu potwierdzającego takie przesunięcie.

 

Jakie podmioty zostaną objęte ustawą. 

Ustawa jednoznacznie wskazuje, że systemem monitoringu zostaną objęte wszystkie podmioty będące uczestnikiem procesu przewozu wyżej wymienionych towarów, a zatem nadawcy, odbiorcy, podmiotu odbierającego, podmiotu wysyłającego, przewoźnika.

Bez znaczenia dla kwalifikacji statusu tych osób będzie forma prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmie zatem wszystkich przedsiębiorców [jednoosobowa działalność gospodarcza, spółki prawa handlowego tj. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, spółka akcyjna, jednostki nieposiadające osobowości prawnej tj. spółka jawna, spółka komandytowa, spółka komandytowo - akcyjna] dokonujących dostawy towarów lub wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów lub eksportu w rozumieniu ustawy o vat.

 

Kto będzie gromadził dane o przewozach 

System monitoringu przewozów będzie zorganizowany w formie rejestru w systemie teleinformatycznym, prowadzonym przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej [KAS], a wszystkie informacje w nim zapisane, będą przechowywane przez okres 5 lat, liczonego od końca roku kalendarzowego, w którym zgłoszenia dokonano. Okres ten został ustanowiony stosownie do obowiązujących przepisów podatkowych regulujących przedawnienie roszczeń.

Wskazany organ będzie jednocześnie administratorem danych w rozumieniu ustawy o ochronie danych osobowych.

 

W jaki sposób zgłaszać przewozy 

Według założeń ustawy, podmiot wysyłający będzie musiał wprowadzić odpowiednie zgłoszenie do systemu teleinformatycznego, a w przypadku gdyby system ów był niedostępny, wysłać dokument zastępujący zgłoszenie do właściwego organu Krajowej Administracji Skarbowej [KAS]. Dokumenty zastępujące mają być wysyłane za pośrednictwem poczty e-mail. Ich wzór został przygotowany przez Ministra Rozwoju i Finansów w rozporządzeniu w sprawie przesyłania zgłoszeń przewozu towarów.

Same zgłoszenia będą zawierały wszelkie dane identyfikujące podmioty biorące udział w procesie przewozu towarów podlegających systemowi monitorowaniu, ale także:

1.       informacje o przewożonym towarze,

2.       dane identyfikujące środek transportu,

3.       czas przejazdu,

4.       informacje o zezwoleniach drogowych, 

Wprowadzanie danych do systemu teleinformatycznego będzie odbywało się za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych Skarbowo – Celnych. Szczegółowy tryb przesyłania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszeń określi w drodze rozporządzenia Minister Finansów.

Przewóz będzie otrzymywał unikalny numer referencyjny (ważny przez okres 10 dni, a po wygaśnięciu którego konieczne będzie wystąpienia o nowy numer), który przekazywany będzie do wprowadzającego zgłoszenie za pośrednictwem sms, poczty elektronicznej czy też innej formie np. wydruku. Będzie ona stanowił podstawę do przeprowadzenia procesu kontroli przewozu.

 

Obowiązku przewoźnika 

W pierwszej kolejności, należy zwrócić uwagę, że już w początkowym etapie przewozu na przewoźnika nałożono obowiązek odmowy transportu towarów w przypadku niespełnienia wymagań określonych jako zgłoszenie przewozu. Całość dokumentacji powinna zostać przekazana na czas przewozu kierowcy środka transportu.

 

Komu będą udostępniane dane 

Zakres udostępnienia danych będzie bardzo szeroki, a uprawnienie do korzystania z rejestru prowadzonego przez KAS, a także ich przetwarzania, przysługuje właściwie wszystkim służbom [w tym służbom specjalnym, ITD., SG, SWW, SKW, a także organom administracji: Urzędowi Regulacji Energetyki oraz Agencji Rezerw Materiałowych]. Niemalże nieograniczony dostęp do gromadzonych danych, bez konieczności powołania się na szczegółowe przepisy i wykazywania interesu w ich uzyskaniu, będzie przysługiwał Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

 

Kontrola przewozu 

Czynności kontrolne, obejmujące prawo do żądania okazania dokumentacji, numerów referencyjnych, sprawdzenia zgodności przewożonych towarów ze zgłoszeniem, będą wykonywane przez funkcjonariuszy Służby Celno – Skarbowej. Uprawnienia te przyznane zostały również funkcjonariuszom Policji, Straży Granicznej, Inspekcji Transportu Drogowego.

 

Sankcje 

Jakiekolwiek nieprawidłowości związane z przewozem towarów objętych systemem monitoringu, w szczególności wskazujące na brak zgłoszenia, brak numeru referencyjnego czy też zgłoszenia zastępującego, a także niezgodność faktycznego przewozu ze zgłoszeniem, będą skutkowały zamknięciem urzędowym (plomby, stemple, pieczęcie, zgodnie z regulacją określoną w rozporządzeniu Ministra Finansów, wydaną na podstawie ustawy o Służbie Celnej) oraz zatrzymaniem towaru i środka transportu (na okres do 60 dni).

Co istotne, koszty urzędowego zamknięcia będzie ponosił kierowca środka transportu, który będzie zobowiązany do uiszczenia 1.000 zł tytułem kaucji w dniu, w którym nastąpiło zamknięcie. Płatność będzie następować w formie gotówkowej lub za pośrednictwem terminala płatniczego, o ile taki będzie posiadał podmiot przyjmujący kaucję.

Naruszenie obowiązujących przepisów, związanych z przewozem towarów, może skutkować nałożeniem na podmiot wysyłający lub odbierający kary pieniężnej, nawet w wysokości 46% wartości przewożonego towaru (jako dwukrotność podatku od towaru i usług), przy czym kara ta nie może być niższa niż 20.000 zł. Mniejsze kary będą obowiązywać, jeżeli kierowca nie będzie posiadał numeru referencyjnego czy też zgłoszenia zastępczego. 

Kary nakładać będzie w drodze decyzji administracyjnej, naczelnik urzędu celno – skarbowego, właściwy według miejsca dokonania kontroli przewozu towarów. Roszczenia z tego tytułu przedawniają się z upływem okresu 5 lat od zakończenia roku kalendarzowego, w którym powinna nastąpić zapłata kary.

Zapłata kary, może być w niektórych sytuacjach, warunkiem koniecznym do dokonania zwrotu zatrzymanego środka transportu. Należy również pamiętać o tym, że koszty usunięcia, przechowania i strzeżenia, również zostaną przerzucone na podmiot odpowiedzialny, a ich wysokość został określona w ustawie [art. 32 ust. 4] w formie stawek maksymalnych.

 

radca prawny Wojciech Basiewicz 

tel. 607-535-683 | e-mail: opc@bwlawyers.pl

 

Informujemy, że kancelaria zajmuje się obsługą prawną podmiotów działających w branży obrotu paliwami ciekłymi. W celu uzyskania informacji o formach udzielanej pomocy prawnej, prosimy o kontakt telefoniczny lub za pośrednictwem korespondencji e-mail.